As-Salam
Współpraca
Patronat medialny


Konferencja
„Arabskie Przebudzenie: źródła, szanse, zagrożenia”


XI Dzień Islamu
w Kościele katolickim
w Polsce - Kraków


II Wrocławska Konwencja
na Rzecz Dialogu
Międzyreligijnego
 
 

I Międzynarodowa 
Konferencja 
"Saidism in the XXI Century"

Spis treści nr 1 (22) 2011/1432:

{phocagallery view=category|categoryid=1|imageid=8}

Aktualności

4 Wydarzenia, stałe rubryki
5 Opinie
7 Notatki antyrasistowskie: Lokalni stratedzy globalnego konfliktu – Marcin Starnawski

Niczym pajacyk z pudełka, co chwila wyskakują w polskim dyskursie publicznym antymuzułmańskie fobie. Rzecz jasna, w uczonych przebraniach „teorii", „diagnoz" czy „strategii". Były premier oświadcza, że największym zagrożeniem jest „islamski terroryzm". Katolicki publicysta walczy z „islamizacją Europy" w imię zakazu budowy meczetu. Komentatorzy rewolt arabskich wyciągają „islamistów" jako argument przeciwko demokratyzacji. Od centrolewicy do skrajnej prawicy krążą koncepcje modne i wygodne, czasem strasząc Huntingtonowskim „zderzeniem cywilizacji", czasem przybierając formę bardziej subtelną lecz nie mniej tendencyjną. Konflikt społeczny sprowadza się do religijnych przepychanek, a z kultury i tożsamości czyni się absolut o sztywnych granicach. Ta uproszczona wizja świata uwodzi główny nurt polityki, mediów i edukacji.

Jednak islamofobia to element nie tylko wielkiej geopolityki czy ksenofobicznej wizji „kultury narodowej". Na przykładzie Wrocławia okazuje się, że antyislamska moda zeszła na poziom lokalny i trzyma się mocno od kilku sezonów. [...]

Qur'an i prawo

8 Spory o idżtihad – Jarosław Banasiak

Nie boję się powiedzieć, że dokonania intelektualne Abu Hamida al-Ghazalego (zm. 1111) są tytaniczne. Nie ma dziedziny wiedzy, w której nie pozostało by coś ważnego po tym uczonym. Pisał o prawie muzułmańskim, filozofii, polityce, etyce i sufiźmie. Pod koniec życia na kartach swej autobiografii intelektualnej chwalił się, że wszystko go interesowało. Twierdził , że zna poglądy i przekonania ludzi swej epoki i epok minionych.

10 Temat numeru – Kultura popularna i sfera publiczna w islamie

Kultura popularna w swym pospolitym rozumieniu jest tą sferą ludzkiej aktywności, która ma niższą wartość od tzw. kultury wysokiej. Przeciwstawiając się temu upraszczającemu poglądowi, bieżący Temat Numeru stanowi próbę identyfikacji przejawów społeczeństwa obywatelskiego – autentycznej przestrzeni publicznej w świecie muzułmańskim. Jednocześnie chcieliśmy uniknąć wprowadzania naiwnej dychotomii: westernizacja (globalizacja) vs. fundamentalizm (radykalizm) religijny. W takim ujęciu kultura popularna jawi się nie jako „igrzyska dla plebsu", lecz jako kultura ludowa, powszechna i oddolna, a jej funkcjonowanie decyduje o kształcie sfery publicznej przy zachowaniu własnych wartości i tradycji.

11 W poszukiwaniu islamskiej przestrzeni kulturowej – Karin van Nieuwkerk
13 Sztuka uliczna a islam – Izabela Smela
14 Przez pustynię – motywy islamskie oraz „islamskie" w grach – Tomasz Imran Stefaniuk
15 Islam a rozrywka – Jarosław Banasiak
17 Światowa moda pod hidżabem – Katarzyna Jędrzejczyk-Kuliniak
18 Zachodnie formaty telewizyjne w krajach muzułmańskich – Marta Minakowska
18 Teatr w cieniu piramid – Aleksandra Biernat
20 Nowe brzmienie palestyńskiej kultury – Marcelina Obrzydowska

Świat islamu

22 Islam pod piramidami – Kamil Zachert

Jeszcze za życia Proroka Muhammada (zm. 632) wojska Arabów rozpoczęły ekspansję w kierunku południowych rubieży Persji i Bizancjum, największych imperiów wczesnego średniowiecza. W pięć lat po śmierci Proroka, plemiona arabskie, zjednoczone pod sztandarem nowej wiary, pokonały armię chrześcijańską i zdobyły Syrię. W ciągu następnych dwóch lat muzułmanie przekroczyli granicę Egiptu, decydując się na konfrontację z Cesarstwem na żyznych ziemiach Afryki Północnej. Sukces kampanii wojennej Amra ibn al-Asa z 639 roku na zawsze zmienił tę część świata.

Cywilizacja muzułmańska

26 Alhambra. Perła Andaluzji – Aldona Maria Piwko

Blisko 800-letnia obecność islamu na Półwyspie Iberyjskim pozostawiła po sobie niemal wieczne ślady w monumentalnej architekturze, będącej symbolem religii i kultury muzułmańskiej. Niewątpliwie należy do nich Alhambra, ogromny kompleks budynków, który miał być odzwierciedleniem boskiej harmonii na Ziemi. Ten zbudowany w Granadzie warowny zespół pałacowy jest dziś najpiękniejszym zabytkiem arabskiego budownictwa w Europie.

Media

30 Sufizm oczami orientalisty – Andrzej Saramowicz

Sufizm Zbigniewa Landowskiego, jak czytamy na stronie redakcyjnej tej książki, to „Podręcznik akademicki dotowany przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego". Jest to pierwsza praca w języku polskim, która w założeniu ma omawiać w sposób kompleksowy zagadnienie mistycyzmu muzułmańskiego. Warto się przyjrzeć, czy autor sprostał tak ambitnemu zadaniu.

Islam w Polsce

31 VI Dzień Ramadanowy – Tomasz Imran Stefaniuk


4 września 2010 roku w hotelu Kyriad Prestige w Warszawie odbył się VI Dzień Ramadanowy, zorganizowany przez Ligę Muzułmańską w RP. Spotkanie rozpoczęła recytacja wersetów Qur'anu, następnie przemówienie wygłosił Przewodniczący Rady Naczelnej Ligi, dr Samir Ismail.

32 „Dialog musi być kontynuowany". Refleksje na kanwie II Wrocławskiej Konwencji na Rzecz Dialogu Międzyreligijnego – Adam Wąs SVD

Wrocław staje się jednym z głównych centrów dialogowych we współczesnej Polsce. Dni Asyżu, „Dzielnica Wzajemnego Szacunku" i Konwencje to tylko niektóre z inicjatyw, związanych z tym miastem.

Strawa dla ducha

34 Skrucha – Nidal Abu Tabaq

Wiele osób jest przekonanych, że nie muszą okazywać skruchy i prosić Allaha o wybaczenie, ponieważ nie robią niczego tak poważnego, co by tego wymagało. Nic bardziej mylnego. Nawet nie zdajemy sobie sprawy jak bardzo i za jak wiele czynów powinniśmy okazać skruchę i prosić Allaha (SŁT) o wybaczenie.

Informacja prasowa:

O kulturze popularnej w nowym numerze „As-Salam"

Kultura popularna w swym pospolitym rozumieniu jest tą sferą ludzkiej aktywności, która ma niższą wartość od tzw. kultury wysokiej. W ramach opozycji do takiego ujęcia, w Temacie numeru najnowszego wydania „As-Salam" [1 (22) 2011/1432] możemy zapoznać się z próbą identyfikacji przejawów społeczeństwa obywatelskiego – autentycznej przestrzeni publicznej w świecie muzułmańskim. Zarysowana perspektywa opiera się na przekonaniu, że należy unikać wprowadzania naiwnej dychotomii: westernizacja (globalizacja) vs. fundamentalizm (radykalizm) religijny. W takim ujęciu kultura popularna jawi się nie jako „igrzyska dla plebsu", lecz jako kultura ludowa, powszechna i oddolna, a jej funkcjonowanie decyduje o kształcie sfery publicznej przy zachowaniu własnych wartości i tradycji.

Osią wokół której został zbudowany Temat numeru jest tekst Karin van Nieuwkerk W poszukiwaniu islamskiej przestrzeni kulturowej: negocjowanie idei twórczości artystycznej, wypoczynku i rozrywki. Autorka podejmuje problematykę kształtowania się sfery publicznej i kultury popularnej na Bliskim Wschodzie i w świecie islamu w odniesieniu do zagadnień sekularyzacji oraz „islamizacji" czy też „pietyzacji" przestrzeni kulturowej (mającej na celu „uzgodnienie" zjawisk w dziedzinie sztuki, rozrywki i rekreacji z wymogami i nakazami religii), ujmując całość zagadnienia w kontekście globalizacji i „reakcji zwrotnej" jaką wywołuje ten proces, czyli indygenizacji („ulokalnienia"). Z kolei dr Tomasz Imran Stefaniuk poszukuje w grach komputerowych i planszowych motywów, mniej lub bardziej bezpośrednio, odnoszących się do islamu i tematyki muzułmańskiej, zaś imam Jarosław Banasiak rozważa w swoim tekście relację jaka zachodzi między islamem a rozrywką, podważając powszechne przekonania panujące w odniesieniu do tego zagadnienia.

W bloku tekstów odnoszących się bezpośrednio do konkretnych zjawisk kultury popularnej znajdziemy artykuł redaktor Katarzyny Jędrzejczyk-Kuliniak w którym autorka omawia modę muzułmańską, nawiązując tym samym do błędnych stereotypów jakie narosły wokół jednego z jej najbardziej rozpoznawalnych elementów, czyli hidżabu. Marta Minakowska, członkini Stowarzyszenia ARABIA.pl, analizuje wpływ zachodnich formatów telewizyjnych na tożsamość mieszkańców krajów arabsko-muzułmańskich, a z kolei Aleksandra Biernat pisze o teatrze egipskim, zmierzając w stronę refleksji tak historycznej, jak i tej dotyczącej przenikania się kultur Wschodu i Zachodu. Marcelina Obrzydowska, działaczka organizacji pozarządowych, w artykule Nowe brzmienie palestyńskiej kultury, prezentuje specyfikę palestyńskiej sceny hip-hopowej, zapośredniczonej z jednej strony przez internacjonalny charakter zjawiska muzyczno-kulturowego jakim jest hip-hop, a z drugiej, przez uwarunkowania kultury arabskiej, jak i sytuację polityczną w jakiej znajdują się Palestyńczycy. W ramach uzupełnienia Tematu numeru, ukazując ruch treści kulturowych w przeciwnym kierunku, Izabela Smela prezentuje sylwetkę włoskiego artysty street art BR1, który inspirując się wizerunkiem muzułmańskich kobiet zaczerpniętym z czasopism bliskowschodnich, przenosi go w swoich papierowych pracach na mury włoskich miast.

W numerze ponadto: w dziale Qur'an i prawo imam Jarosław Banasiak zainspirowany polskim tłumaczeniem traktatów muzułmańskiego uczonego Abu Hamida al-Ghazalego, rozważa spory o idżtihad, czyli obowiązek każdego muzułmanina w podjęciu wysiłku mającego na celu poszukiwanie norm zachowań. Dział Świat islamu został tym razem zarezerwowany na prezentację Egiptu, z czym możemy zapoznać się w historycznym zarysie przygotowanym przez Kamila Zacherta, pracownika na wykopaliskach Misji Skalnej UW w Deir el-Bahari; z kolei dr Aldona Maria Piwko z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, prezentuje wpływy cywilizacji muzułmańskiej na przykładzie Alhambry – warownego zespołu pałacowego w Granadzie w hiszpanskiej Andaluzji, który jest dziś najpiękniejszym zabytkiem arabskiego budownictwa w Europie. Sufi Andrzej Saramowicz recenzuje książkę pt. Sufizm dra Zbigniewa Landowskiego, demaskując niekompetencję autora i wyrażając niezrozumienie dla wydania tej pozycji jako podręcznika akademickiego. Pamiętając o wydarzeniach związanych z islamem w Polsce relacjonujemy VI Dzień Ramadanowy zorganizowany w Warszawie przez Ligę Muzułmańską w RP oraz prezentujemy refleksje księdza Adama Wąsa dotyczące II Wrocławskiej Konwencji na Rzecz Dialogu Międzyreligijnego, uzupełniając treść obu o kolorowy fotoreportaż.

Obok tego, tradycyjnie, porcja aktualności i publicystyki: redaktor Mariusz Wieczerzyński poddaje krytycznej analizie zachodnie reakcje na ostatnie wydarzenia w Egipcie i państwach Maghrebu, zarówno polityków, jak i mediów masowych; Marcin Pierzchała pisze o kontrowersjach jakie wywołała w Niemczech publikacja książki Thilo Sarrazina Niemcy likwidują się same, zaś Marcin Starnawski w Notatkach antyrasistowskich przygląda się lokalnym przejawom globalnych tendencji islamofobicznych na przykładzie Wrocławia i Strategii Wrocław w perspektywie 2020 plus, oficjalnego dokumentu przyjętego przez Radę Miejską, który ma określać ramy miejskiej polityki rozwoju na najbliższe dekady. Stałym duchowym akcentem podsumowującym wydanie jest tekst muftiego Nidala Abu Tabaqa, który tym razem porusza problematykę dotyczącą skruchy.

„As-Salam" jest dostępne w EMPIK-ach oraz wybranych salonach prasowych RUCH-u. Zachęcając do sięgnięcia po autentyczne źródło wiedzy o islamie jakim jest „As-Salam", prezentujemy poniżej pełną wersję tekstu wprowadzającego do numeru autorstwa imama Alego Abi Issy:

Pewnego razu Huzajfa spytał Wysłannika Allaha: „Żyliśmy w złych czasach, po których dzięki Przesłaniu nastały dla nas lepsze czasy. Czy po tym dobru pojawi się jakieś zło?". Prorok odpowiedział: „Tak". Wyjaśniając tę kwestię, Muhammad rzekł: „Przyjdą po mnie tacy przywódcy, którzy nie będą postępować zgodnie z moim Przewodnictwem ani też tradycją. Wśród nich znajdą się też tacy, którzy będą mieli serca diabłów w ludzkim ciele". Gdy Huzajfa zapytał o sposób postępowania w takich przypadkach, Prorok odparł: „Bądź posłuszny emirowi, nawet jeśli będzie on chłostać twoje plecy czy też pozbawi cię majątku".

Powyższy hadis i jemu podobne zostały zrozumiane przez uczonych tzw. ahl al-hadis (szkoły hadisów) jako zakaz występowania i protestowania przeciwko emirowi, nawet jeśli jest on niesprawiedliwy. Badacze ci byli jednak osamotnieni w swoim osądzie. Al-Dżumhur (większość prawników oraz teologów) rozumie, iż wspomniany zakaz dotyczy zbrojnego przeciwstawiania się rządzącemu. Według nich obywatelami państwa są zarówno jednostki, jak i grupy – włączając w to grupy stojące na straży sprawiedliwości oraz działające w jej obronie, a także czuwające nad ochroną prawa jednostek, głównie w obliczu tyranii władców. Współcześnie grupy tego rodzaju nazywamy organizacjami o charakterze obywatelskim. O instytucjach tego typu jest mowa w wielu wypowiedziach Proroka, który stwierdził m.in.: „Właściwą religią [oraz tradycją] jest [udzielanie] dobrej rady!". Po usłyszeniu tej opinii towarzysze zapytali: „Komu należy udzielać rady?". Prorok odparł: „Przywódcom muzułmańskim oraz przedstawicielom innych społeczności muzułmańskich". W niektórych hadisach Prorok uznał przeciwstawianie się tyranii za dowód wiary: „Ależ nie [dostąpicie wiary], dopóki nie powstrzymacie niesprawiedliwości tyranów i nie zmusicie ich do prawdy [oraz sprawiedliwości]".

Racja większości uczonych znajduje potwierdzenie w hadisie przekazanym przez Ibn Mas'uda, który rzekł do ludzi nie godzących się na styl rządów sprawowanych przez Al-Walida Ibn 'Uqbę: „Bądźcie cierpliwi, bo zaiste, niesprawiedliwość waszego imama (sułtana) przez 50 lat jest lepsza od niejednego miesiąca życia w chaosie. Zaprawdę, usłyszałem posłańca Allaha, który mówił: «Tyrania władzy jest lepsza od al-hardż». Wówczas spytali: «A co to jest al-hardż?». Prorok odparł: «Ma ono miejsce wtedy, gdy szerzy się zabijanie»".

W momencie, gdy nasza redakcja kończyła prace nad bieżącym numerem „As-Salam", nieoczekiwanym wkładem w dyskusję dotyczącą powyższego zagadnienia stała się rewolucja w Egipcie. Na samym jej początku – gdy protesty nie narastały w sposób gwałtowny – duchowni nurtu salafickiego wyrazili swoją klasyczną wykładnię, w myśl której ustanowiony został zakaz aktywnego uczestnictwa w tych wydarzeniach. Przełom nastąpił wraz z ogłoszeniem stanowiska Braci Muzułmanów – wyznających opinię większości – wyrażonego przez ich duchownego, imama Jusufa al-Qaradawiego, który uznał „[za grzesznego] każdego Egipcjanina, posiadającego możliwości [wzięcia udziału w tych wydarzeniach], ale pozostającego bezczynnie w domu".


W poszukiwaniu islamskiej przestrzeni kulturowej: negocjowanie idei twórczości artystycznej, wypoczynku i rozrywki

Karin van Nieuwkerk 

 
Najnowszy numer

Biblioteka AS-SALAM
Wydanie specjalne

Sprzedaż
„As-Salam” jest dostępne w ogólnopolskiej sprzedaży w wybranych salonach prasowych EMPIK oraz RUCH, a także drogą wysyłkową.
Wydawca

logo_ligii

Instytut Studiów nad Islamem