As-Salam
Współpraca
Patronat medialny


Konferencja
„Arabskie Przebudzenie: źródła, szanse, zagrożenia”


XI Dzień Islamu
w Kościele katolickim
w Polsce - Kraków


II Wrocławska Konwencja
na Rzecz Dialogu
Międzyreligijnego
 
 

I Międzynarodowa 
Konferencja 
"Saidism in the XXI Century"

Spis treści nr 1 (32) 2015/1436

{phocagallery view=category|categoryid=1|imageid=29}

Aktualności

5 Oświadczenie Ligi Muzułmańskiej w RP dotyczące ataku na redakcję czasopisma „Charlie Hebdo”

Gdzie jest brat Twój?relacja ze spotkania we wrocławskiej Ewangelikalnej Wyższej Szkole Teologicznej, które odbyło się 21 stycznia w ramach obchodów Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan 2015. Temat przewodni brzmiał: „Gdzie jest brat Twój? Troska o człowieka w judaizmie, chrześcijaństwie i islamie”. Wśród gości znaleźli się: rabin Tyson Herberger (Gmina Żydowska), imam Ali Abi Issa (Gmina Muzułmańska) oraz biskup Ryszard Bogusz (Kościół Ewangelicko-Augsburski).

6 Atomizacja czy integracja europejska? – Justyna Pilarska 

W dniach 22–23 paźdzernika odbyła się we Wrocławiu Międzynarodowa Konferencja Naukowa pt. „Atomizacja czy integracja europejska? – transgraniczność w perspektywie (wielo)pedagogiki”. Organizatorami tego przedsięwzięcia był Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego (gospodarz konferencji), Instytut Studiów nad Islamem oraz Muzułmańskie Centrum Kulturalno–Oświatowe we Wrocławiu.

7 Notatki antyrasistowskie

„A patrząc – widzą wszystko oddzielnie” – Marcin Starnawski

Przysłuchując się wypowiedziom publicznym można odnieść wrażenie pewnego rozdwojenia. W zasadzie powszechne stało się, nie tylko w ustach liberałów czy lewicy, deklaratywne potępianie rasizmu czy szowinizmu (narodowego, religijnego), jako czegoś niegodziwego i bezrozumnego. Dotyczy to konkretnych przejawów tych zjawisk w różnych dziedzinach: w sporcie, w Internecie, w kontekście przemocy ulicznej itd. Równocześnie jednak traktowanie różnic kulturowych jako niezmiennych, trwałych, niemalże „gatunkowo” przypisanych całym grupom czy społeczeństwom, wpisuje się w ten sam typ myślenia, który klasyfikuje ludzi według koloru skóry czy kształtu twarzy. Nie widzi się przy tym, że rasistowska agresja to nie pojedyncze, godne moralnego potępienia, incydenty, ale efekty szerszych tendencji w życiu zbiorowym. Nie widzi się także, że to, co potępiane u innych, występuje także „wśród nas”, choć przybiera inną formę lub nosi inną nazwę.

8 Koreański Szczyt na rzecz pokoju – Beata Szczepaniak-Jaworska

W dniach 17–18 września 2014 roku odbył się w Seulu, w Korei Południowej, pokojowy szczyt Światowego Przymierza na rzecz Pokoju Religijnego (ang. World Alliance of Religions’ Peace – WARP), którego gospodarzem była organizacja Niebiańska Kultura, Pokój na Świecie, Przywrócenie Światła (ang. Heavenly Culture, World Peace, Restoration of Light – HWPL).

HWPL jest organizacją międzynarodową, której działalność skierowana jest głównie na obszary związane z rozwiązywaniem i zapobieganiem wojnom oraz konfliktom zbrojnym. Ten główny cel organizacja wypełnia poprzez różnorodną aktywność realizowaną za pomocą takich organizacji-córek, jak Międzynarodowa Grupa Młodzieży Pokoju (ang. International Peace Youth Group – IPYG) oraz  Międzynarodowa Grupa Kobiet Pokoju (ang. International Women’s Peace Group – IWPG). Pracy tychże organizacji przyświeca unikalna wizja pokoju ukierunkowana w szczególności na ustanowienie nowego, uniwersalnego zestawu wartości. Mówiąc o „niebiańskiej kulturze” (którą HWPL posiada w swej nazwie), organizacja ta chce podkreślić coś, co zostało obiecane każdemu człowiekowi w każdej wyznawanej przez niego religii.

Temat Numeru

Ostatni etap. Życie i umieranie z godnością

Islam nadaje rodzinie centralną pozycję w życiu muzułmanów, nakazując im poszanowanie i troskę o rodziców oraz osoby starsze, co jest formą zadośćuczynienia za okazaną przez nich opiekę i miłość. W ten sposób toczy się życiowy cykl przekazywania troski i miłości między kolejnymi pokoleniami. Wiara kładzie również nacisk na to, by troszczyć się i szanować tych, którzy stoją u progu swojej ziemskiej podróży, co stanowi także naukę, jak powinno wyglądać godne szacunku pożegnanie. Stanowi to również formę przypomnienia, że wszyscy z nas odejdą pozbawieni rzeczy, które były źródłem przyjemności za życia. W niniejszym Temacie Numeru skupimy się na kwestiach starzenia się i podejmowania decyzji życiowych, kiedy medycyna nie może już pomóc, a także obrzędów pogrzebowych w islamie.

11 Opieka nad muzułmańskimi seniorami. Muzułmanie muszą skupić się nad rozwojem systemów opieki dla starszych – Ahmed Nezar Kobeisy

Nasze życie – dar od Allaha – jest o wiele lepsze dzięki poświęceniu i ciężkiej pracy naszych rodziców. To oni nas karmili, ubierali, ochraniali i darzyli troską.

Z tego powodu Bóg wspomniał o przysługujących im prawach zaraz po Nim samym ze względu na ich rangę: „Twój Pan postanowił, abyście nikogo nie czcili, jak tylko Jego, a wobec obydwojga rodziców (okazywali) dobroć. Jeśli osiągną przy tobie starość – któreś z nich bądź oboje – nie mów im wówczas «uff!» ani nie bądź wobec nich opryskliwy, a zwracaj się do nich słowami pełnymi szacunku!; I pochyl ku nim skrzydło uległości w miłosierdziu i powiedz: «Panie mój! Bądź dla nich litościwy, tak jak oni byli wobec mnie w dzieciństwie, wychowując mnie»” (Qur’an, 17:23–24).

14 Decyzje o życiu i śmierci. Lekarze muzułmańscy przy podejmowaniu decyzji dotyczących spraw życia i śmierci szukają wsparcia w wierze – Shahid Athar

Wykorzystanie nowoczesnej technologii w obszarach, takich jak podtrzymywanie życia u śmiertelnie chorych pacjentów, transplantacja organów czy współczesne techniki kontroli urodzin, rodzi kwestie etyczne zarówno dla lekarzy, którzy są muzułmanami, jak i dla ich pacjentów. Etyka nie dyktuje nam jednoznacznych wyborów.

17 Prawa końcowe – Mahdouh N. Mohamed

Kiedy śmierć zbliża się do naszych krewnych i przyjaciół, w szczególności tych, którzy są pobożni, u ich boku powinni być obecni bliscy. Ma to na celu pomóc im zwrócić swe myśli w stronę Boga oraz zachęcić ich – w sposób taktowny – do okazania skruchy za grzechy, przypomnienia im o wszystkich dobrych uczynkach jakich dokonali, a także o miłosierdziu i wybaczeniu Boga. Prorok Muhammad powiedział: „Nie pozwólmy żadnemu muzułmaninowi umrzeć bez oczekiwania i w nadziei na najlepsze życie od Boga”.

18 Pytania i odpowiedzi: Kwestie życia i śmierci – Muzammil Siddiqi

20 Wspólnota praktyk pogrzebowych Żydów i muzułmanów – David Zinner

Muzułmańskie i żydowskie praktyki pogrzebowe są do siebie bardzo podobne, różnią się natomiast od praktyk obserwowanych w społeczeństwach zachodnich.

22 Ceremoniał w stosunku do zmarłych. Dostosowanie pochówku i żałoby do zasad Qur’anu i Sunny – Mahjabeen Islam

Często pomijamy rzeczywistość naszego istnienia, jak zostało to wyjaśnione w Qur’anie (Zgromadzeni/al-Dżasija; 45:26): „Powiedz: [Allah was ożywia, potem uśmierca i On was potem zgromadzi do sądu w Dniu Zmartwychwstania, co do którego nie ma wątpliwości]. Jednak większość ludzi nie jest tego świadoma”.

Świat islamu

23 Z Kordoby do Timbuktu. Muzułmanie andaluzyjscy w Afryce Subsaharyjskiej – Radosław Stryjewski

Nie ma poety częściej recytowanego, bardziej znanego ani bardziej uwielbianego na zachód i południe od Sahary niż al-Fazzazi al-Kurtubi (Kordobańczyk). Jego wiersze deklamuje się z wielkim przejęciem z okazji różnych świąt. W Timbuktu poezja ta układana jest w psalmy intonowane przez tysiące osób w drzwiach domów lub meczetów. W rodzinnej zaś Hiszpanii nie pamięta o nim nikt.

Cywilizacja

28 „Poturczeńcy”, czyli polscy konwertyci na islam XVII–XX w. – Beata Szczepaniak-Jaworska

W ubiegłym roku obchodziliśmy 600-lecie nawiązania stosunków dyplomatycznych między Polską a Turcją. W numerze 1/2014 mogliśmy prześledzić losy polskich konwertytów na islam w Imperium Osmańskim – niezbyt fortunnie nazywanych „poturczeńcami” – w odniesieniu do okresu XVI–XVII wieku. Poniżej prezentujemy drugą i ostatnią część artykułu redaktor Beaty Szczepaniak-Jaworskiej, stanowiącą kontynuację wydarzeń z XVII wieku, zmierzając w kierunku historii bliższych współczesności. Rocznica ta jest okazją do innego spojrzenia na tendencyjnie i antagonistycznie przedstawiane relacje polsko–tureckie. Siermiężny kontekst zderzenia cywilizacji w jakim jesteśmy ćwiczeni od lat szkolnych, okazuje się co najmniej wątpliwy, jeżeli poznamy mało znane oblicze historii.

Islam w Polsce

32 Wiara i tożsamość. Relacja z XXVIII Zjazdu Polskich Muzułmanów – Paweł Jakub Dudek

33 Wydarzenia

Strawa dla ducha

34 Akwarium – Tomasz Imran Stefaniuk

Pan Adam zaczyna od parteru. Wszystkie pomieszczenia wypełnia półmrok, lecz przemieszczanie się nie jest bynajmniej utrudnione, ponieważ w podłodze umieszczono różne fluorescencyjne znaki informujące, w którym kierunku powinni udać się zwiedzający. Tam są schody ewakuacyjne, tamtędy zaś do łazienki. Wszystko jasno i wyraźnie.

Informacja prasowa

Islam wobec wyzwań starzenia się i jesieni życia

Dzień 16 kwietnia jest datą premiery najnowszego wydania czasopisma „As-Salam” (nr 1 [32] 2015/1436). Niestety w wyniku splotu różnych okoliczności jest to numer mocno opóźniony, za co redakcja bardzo przeprasza czytelników. Nie stracił on jednak na aktualności – po pierwsze dlatego, że Temat Numeru dotyka spraw ponadczasowych i uniwersalnych, po drugie, wydanie to stanowi interesującą syntezę wydarzeń z ostatnich miesięcy.

Wiodącym tematem wydania jest zagadnienie starzenia się i jesieni życia, odpowiedzialności młodszych pokoleń za opiekę nad muzułmanami-seniorami, roli rodziny w islamie, troski o rodziców. Poruszamy problematykę dotyczącą podejmowania decyzji życiowych, kiedy medycyna nie może już pomóc, muzułmańskiej etyki medycznej, etykiety i rytuałów religijnych związanych ze śmiercią, obrzędów pogrzebowych w islamie. Rozważamy także zagadnienie wyzwań związanych z tą sferą przed jakimi stoją społeczności muzułmańskie na Zachodzie, jak również wspólnoty praktyk pogrzebowych Żydów i muzułmanów. W ramach tematu znajdziemy także dział pytań i odpowiedzi dotyczących kwestii życia i śmierci.

W Aktualnościach zestaw informacji z ostatnich miesięcy, włącznie z relacją z tegorocznego spotkania we wrocławskiej Ewangelikalnej Wyższej Szkole Teologicznej, które odbyło w ramach obchodów Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan 2015. Podobnie w dziale Islam w Polsce, gdzie można znaleźć garść najświeższych wiadomości z ośrodków, uzupełnionych o sprawozdanie z zeszłorocznego XXVIII Zjazdu Polskich Muzułmanów.

W Świecie islamu i Cywilizacji dwa znakomite, obszerne artykuły. W pierwszym z nich red. Radosław Stryjewski śledzi losy muzułmanów andaluzyjskich w Afryce Subsaharyjskiej, a konkretnie tych, którzy wyemigrowali z Hiszpanii do Mali i stolicy tego państwa, Timbuktu. Stanowi to kontynuację historii związanej z rekonkwistą i Wielkim wypędzeniem z 1614 roku, o czym pisaliśmy w nr 1/2014. Podobnie, również do tego wydania nawiązuje tekst red. Beaty Szczepaniak-Jaworskiej nt. losów polskich konwertytów na islam w Imperium Osmańskim, zachowując ciągłość i odnosząc się do okresu XVII–XX wieku, dopełniając w ten sposób pierwszą część artykułu.

W ramach literacko-duchowego akcentu działu Strawa dla ducha, publikujemy kolejny esej z nieopublikowanej dotychczas książki red. Tomasza Imrana Stefaniuka Niekończąca się wiosna, zatytułowany „Akwarium”.

„As-Salam” jest dostępne w wybranych salonach EMPIK, niektórych salonach RUCH oraz wysyłkowo: w redakcji i w księgarni Wydawnictwa Awerroes. Zachęcając do sięgnięcia po autentyczne źródło wiedzy o islamie, jakim jest „As-Salam”, prezentujemy poniżej tekst wprowadzający autorstwa redaktora naczelnego Mariusza Turowskiego:

Sytuacja muzułmanów-seniorów, szczególnie tych z krajów Północy (Zachodu) – choć w warunkach coraz bardziej zintegrowanej, globalnej gospodarki dotyczy to również przedstawicieli społeczeństw, w których islam jest religią większości – wpisana jest w napięcia pomiędzy polityką a postępem i kontrowersjami w dziedzinie bioetyki.

Z jednej strony mamy zaawansowane debaty na temat poszczególnych aspektów zajmowania się przewlekle chorymi, bolesnych perspektyw walki o życie umierających, kontrowersje na temat definicji śmierci w przypadku osób znajdujących się w stanie wegetatywnym, pytania o dopuszczalność eutanazji, transplantacji i donacji organów itd. Jednocześnie toczą się dyskusje o niewydolności i widmie upadku tradycyjnych systemów i instytucji państwa opiekuńczego (z rozwiązaniami emerytalnymi, opieką medyczną itd.). Nad wszystkim unosi się idea-duch „jakości życia” – wyrafinowany koncept etyki utylitarystycznej zorientowanej na racjonalne szacowanie preferencji i użyteczności, minimalizację cierpienia, równoważenie interesów, „priorytetyzację” itd. Unika się jednocześnie jak ognia ujęcia tego problemu wprost – zgodnie z logiką całej tej koncepcji: coraz trudniejszych do udźwignięcia kosztów (aparatury i środków medycznych, pracy personelu lekarskiego i wszystkich usług oferowanych w ramach wyrafinowanej, ale jednocześnie zdepersonalizowanej, anonimowej w imię zwiększania efektywność, „maszynerii”). Wątek ekonomiczny jest niby obecny, powszechnie znany i – wydawałoby się – oczywisty, ale jego uwzględnienie tożsame jest z rezygnacją, kapitulacją, gestem rozłożenia rąk w obliczu czegoś nierozwiązywalnego: „z pustego i Salomon nie naleje”. Cóż, żyjemy w czasach kryzysu.

Ekonomia już dawno pozbawiona została nie tylko fundamentów religijnych, ale też jakiegokolwiek wymiaru etycznego. Uznaje się ją za „czystą naukę”, domenę ekspertów skupionych na skutecznym modelowaniu i prognozowaniu rzeczywistości. Nie ma tu miejsca na wartościowanie. Zapomina się jednocześnie, że chodzi tutaj o człowieka – jednostki, grupy, społeczeństwa, całą ludzkość – a także o kontekst, środowisko jego życia. Niemożliwa jest ucieczka od pytań o sprawczość, odpowiedzialność, obowiązki – chyba że w sferę niebezpiecznej demagogii i scjentystycznej utopii na temat homo economicus. Jak zauważa Tariq Ramadan, ekonomia w swojej wszechobecności, naturalności i de facto prostocie zawsze odnosi się do moralności. Nieważne, czy chodzi o produkcję czy konsumpcję – wszelka wartość posiada moralny rdzeń (wokół którego dopiero nadbudowuje się wartość czysto ekonomiczna – wydajność, opłacalność, bilans, korzyść itd.). To konsekwentna, stanowcza i bezkompromisowa nauka islamu, ekonomii muzułmańskiej.

W podobnym duchu wypowiadali się jednak również wielcy krytycy rozpędzonej, zachodniej, zliberalizowanej, leseferystycznej gospodarki – C. B. Macpherson piszący o „posesywnym indywidualizmie” czy Karl Polanyi zwracający uwagę na „fikcyjne towary” w postaci ziemi, pracy i kapitału, które należy raczej ujmować jako czynniki koniecznego osadzenia, ugruntowania procesów gospodarczych w życiu społecznym, bez którego musimy mieć do czynienia z ekspansją egoizmu, zachłanności i bezgranicznej akumulacji kapitału. Ale przecież, jak przekonywała nas jakiś czas temu Margaret Thatcher, choć dzisiaj podobne hasła formułowane są w zdumiewająco zbliżony sposób również w obrębie niektórych nurtów współczesnej lewicy czy socjaldemokracji – społeczeństwo nie istnieje...

 
Najnowszy numer

Biblioteka AS-SALAM
Wydanie specjalne

Sprzedaż
„As-Salam” jest dostępne w ogólnopolskiej sprzedaży w wybranych salonach prasowych EMPIK oraz RUCH, a także drogą wysyłkową.
Wydawca

logo_ligii

Instytut Studiów nad Islamem